Dit artikel verscheen eerder op VersPers.nl

Jongeren en politiek is vaak een moeilijke combinatie. Ook in Bosnië kiezen veel jongeren ervoor om niet te gaan stemmen. In de korte tijd dat Bosnië bestaat is het algemene opkomstpercentage drastisch gedaald van ruim 80 procent net na de onafhankelijkheid in 1996 tot een schamele 55 procent in de laatste jaren. Vertrouwen in de politiek is er niet.

In 1995 is het verdrag van Dayton getekend, wat een einde maakte aan de oorlog in Bosnië. Dit verdrag verdeelde het land in twee entiteiten: de Federatie van Bosnië en Herzegovina, tegenover de Servische Republiek. Wat toen een eerlijke oplossing leek, is nu vooral een complexe, onhanteerbare en dure structuur. Er is veel sprake van corruptie en vriendjespolitiek en van regeren komt niet veel terecht. Al jaren wordt gesproken over een eventuele hervorming, maar tot nu toe zijn daar nog geen concrete acties voor ondernomen.
In februari 2014 liet de bevolking haar gebrek aan vertrouwen zien met protesten door het hele land tegen de wanprestaties van de overheid. Een deel van de bevolking zet de protesten op vreedzame wijze voort. Ze verzamelen handtekeningen op straat en zoeken internationale steun. Deze protestanten noemen zichzelf de Raad van de Burgers in Bosnië-Herzegovina en ze accepteren de verkiezingen niet. Volgens hen zijn ze niet legaal. Ze zijn met nadruk geen nieuwe politieke partij: daar zijn er al te veel van. Tijdens de nationale verkiezingen van 2010 waren er 39 verschillende opties om uit te kiezen. Volgens woordvoerder van de raad Beko, gaat ieder verstandig persoon niet naar de stembus aanstaande 12 oktober 2014.

De Raad van de Burgers in Bosnië-Herzegovina is nog enigszins onbekend onder de jongeren in Sarajevo. Ondanks het gebrek aan vertrouwen, hebben ze hoop op verandering. Ze gaan stemmen, want dat is nodig en het is de enige manier waarop ze iets van zich kunnen laten horen. Een half uurtje van Sarajevo ligt het plaatsje Pale, in de Servische Republiek. Het verschil met de stad is te merken. Er hangen andere verkiezingsposters met een cyrillisch schrift. Ondanks dat de spreektaal in beide delen van het land bijna identiek is, ziet het er op papier toch erg verschillend uit. Jongeren hier zijn ook minder hoopvol. Ze gaan niet stemmen. Niet vanuit idealistisch oogpunt om een statement te maken, maar gewoon omdat politiek hen niet boeit en politici niet te vertrouwen zijn. Sommigen lijken zelfs beledigd als hen gevraagd wordt of ze denken te gaan stemmen.

Beko denkt dat de verdeeldheid in het land vooral komt door de mensen die in kleinere steden of dorpen wonen. Veel plaatsen worden gedomineerd door één bevolkingsgroep en nationalistische gedachten zijn daar dan ook veel sterker. Bosnië-Herzegovina heeft nog een lange weg te gaan en de verkiezingen van 12 oktober 2014 zijn hier slechts het begin van. Jongeren denken dat stemmen niet de oplossing is, maar  wat kunnen ze wel doen?

Nedim (22) studeert elektrotechniek in Sarajevo en komt uit Maglaj: “Ja, ik ga wel stemmen. Dit is de laatste kans om iets te veranderen. Het is niet best geweest de afgelopen 20 jaar. Veel jongeren trekken weg uit Bosnië-Herzegovina om ergens anders een nieuw leven te starten. Als dingen nu niet veranderen, wordt dat alleen maar erger.”

2. Timur

Timur (22) studeert journalistiek en komt uit Sarajevo: “Nee, ik ga niet stemmen. Ik stem nooit. We hebben eigenlijk geen keus. Het zijn elke keer dezelfde mensen met dezelfde leugens. Ik krijg er niets voor terug als ik ga stemmen.”

3. Emily

Emily (23) studeert Duitse taal en cultuur en komt uit Sarajevo: “Ja, want ik denk dat het mijn plicht is om te gaan stemmen. Elke verkiezingen is er hetzelfde resultaat. Het maakt dit land een slechte plek om te wonen. Veel mensen stemmen niet, dat zouden ze wel moeten doen. Ik weet niet of er dan iets zal veranderen, maar mensen moeten er in ieder geval over nadenken en het is wel belangrijk dat er meer aandacht aan wordt gegeven, zodat mensen een mening kunnen vormen.”

4. Arnela

Arnela (25) studeert farmacie en komt uit Sarajevo: “Ja, ik ga stemmen. Want ik denk dat we dingen kunnen veranderen en die verandering is nodig.”

5. Erwin

Erwin (18) zit op de middelbare school en woont in Sarajevo: “Ja, want ik wil verandering in mijn land. Er gaat niets veranderen als ik niet stem, dus ik kan het tenminste proberen op deze manier te doen.”

6. Emin

Emin (21) studeert economie en komt uit Sarajevo: “Ja, natuurlijk! Maar ik weet nog niet op welke partij. Het is tijd voor verandering. We staan al 15 jaar lang stil in dit land. Het probleem is dat geen enkele partij de overwinning kan krijgen, want er is er niet één groot genoeg. Ze moeten dus samenwerken, maar ze willen niet samenwerken. Na de vorige verkiezingen hebben ze er een jaar over gedaan om een overheid te vormen. Het lijkt alsof de politici hun private belangen boven het algemene belang stellen. Of verandering mogelijk is? Theoretisch gezien wel, maar eigenlijk denk ik niet dat dat gaat gebeuren.”

7. Arnela

Arnela (23) studeert farmacie en komt uit Sarajevo: “Waarschijnlijk ga ik wel stemmen. Als ik iemand zie die me genoeg aanspreekt. Als diegene een programma heeft dat als oplossing kan dienen. Ik denk dat het probleem is dat we lui zijn. Na de oorlog verwachten we altijd dat iemand anders de problemen wel oplost. Dat alles ons gegeven wordt.”

8. Ruzica en Jelena

Ruzica (19) en Jelena (20) uit Zvornik studeren beiden Russische taal in Pale. Ruzica: “Ik kan hier niet stemmen, omdat ik niet hier geregistreerd sta. Het is wel belangrijk, maar ik ben niet geïnteresseerd in politiek.” Jelena: “Ik weet nog niet of ik ga stemmen, want ik heb geen zin om naar Zvornik te gaan. Daarnaast zijn alle politici corrupt. Misschien als er iemand is die niet zoals de anderen is, dan wil ik wel stemmen.”

9. Dyanna

Dyanna (23) studeert rechten en komt uit Pale: “Nee, ik denk niet dat ik ga stemmen. Ik weet niet op wie. Of, als ik zou stemmen zou ik op SDS (Servische Democratische Partij) stemmen. Kun je dat opschrijven?”

10. Nikola en Marko

Nikola (19) en Marko (19) studeren bouwkunde en wonen in Pale: Nikola: “Nee ik ga niet stemmen. Ik weet er niets vanaf en volg de politiek eigenlijk niet. Het is wel belangrijk, maar ik denk dat mijn stem geen verschil maakt.” Marko: “Misschien ga ik stemmen, want ik denk dat het mijn plicht is. Maar politici zijn allemaal leugenaars, dus ik weet het nog niet zo goed.”

Milica (18) studeert sociologie en woont in Pale: “Nee, ik ga niet stemmen. De situatie wordt toch niet beter als ik stem. Politici zijn allemaal hufters.”

De oorzaak van de verschillende meningen is moeilijk te verklaren. Deze jongeren zijn, in tegenstelling tot hun ouders, opgegroeid in het land Bosnië-Herzegovina, maar een gevoel van eenheid is slechts beperkt aanwezig. De bevolking leeft gescheiden langs etnische lijnen die samenhangen met religie. Er is meer nodig dan een nieuwe generatie om dit probleem op te lossen en de oplossing heeft haast. Het is nu tijd voor verandering.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *