Is de ChristenUnie nu een SP-achtige actiepartij?

Een soort ‘actiepartij’, naar het voorbeeld van de SP. Dat moest de ChristenUnie gaan worden. Twaalf jaar geleden was dat een van de conclusies tijdens een partijcongres in Ede. De partij moest meer geworteld zijn in de maatschappij, zoals de Socialistische Partij, maar dan met een andere inhoud en boodschap. Wat is er van dat voornemen terechtgekomen?

Bed, bad en broodplannen
De recente #GaTerug-demonstratie op het Spuiplein in Den Haag is een goed voorbeeld van die actiebereidheid. Bij die demonstratie protesteerden burgers tegen de bed, bad en broodplannen van het kabinet. De demonstratie was dan niet direct gelinkt aan één politieke partij, de ChristenUnie was wel sterk vertegenwoordigd, zowel onder de demonstranten als in de organisatie van het protest.

Maatschappelijk betrokkene
Eén van de initiatiefnemers was Maarten van Ooijen, fractievoorzitter van de CU in de gemeente Utrecht. Hij geeft aan hij meer als ‘maatschappelijk betrokkene’ in de organisatie van de demonstratie terecht kwam, dan als politiek vertegenwoordiger. “We zijn bij elkaar gaan zitten op initiatief van mensenrechtenactivist Antony Fountain. De organisatie van de activiteit is heel snel gegaan, in een flits. Nooit is ter sprake gekomen of er een ChristenUnie-logo aan de demonstratie moest hangen.” André Rouvoet zei tijdens het betreffende congres dat “de ChristenUnie wil functioneren binnen een netwerk van maatschappelijke organisaties en kerken.” Van Ooijen: “Dat is precies hoe de ChristenUnie haar activisme moet vormgeven.”

Kars Veling, eerste lijsstrekker voor de ChristenUnie in 2002, maakte het besluit uit 2003 niet van binnenuit mee, maar herinnert zich wel dat deze plannen er lagen. “De gedachte was, dat als er geen vanzelfsprekende achterban meer is, zoals bij de GPV en bij de RPF zo was, het verstandig is om als politiek verbinding te zoeken met de samenleving waarin betrokken mensen ook buiten de politiek om hun idealen proberen te realiseren.” Als jonge partij moest de ChristenUnie op zoek naar wat er leeft onder hun kiezers.

Actie staat niet gelijk aan demonstreren
De ChristenUnie wilde bovendien breder gaan opereren; niet meer alleen focus houden op de eigen achterban. Men zocht meer en meer naar christelijke idealen en ambities. Samenwerking met niet-christelijke organisaties is hierin erg relevant, aangezien zij dezelfde doelen kunnen hebben. Joël Voordewind, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie en prominent spreker op de #GaTerug- demonstratie, benadrukt dat het zijn van een actiepartij niet betekent dat alles vanuit die partij gedaan moet worden. “Zo zijn er vaker Kamerleden vertegenwoordigd op demonstraties. Dat komt alleen niet altijd in de media.” Voordewind herinnert zich nog dat het besluit om een actiepartij te worden, viel na de campagne van 2003, waarvan hij campagneleider was. “We willen niet alleen aanwezig zijn in Den Haag, maar ook in de maatschappij om zo problemen op de publieke en politieke agenda te zetten.” Op een dergelijke manier te werk gaan is volgens Veling ook opener en vraagt betrokkenheid van de burger. “De politiek kan ook niet alles oplossen.”

Netwerk als eerste stap
Van Ooijen beaamt dat aansluiting bij die maatschappelijke initiatieven belangrijk is. “Door het netwerk wat je dan hebt komen dergelijke initiatieven ook van de grond. De eerste stap is om verbonden te zijn; mensen kennen en daar een actieve relatie mee opbouwen. Dat is ook waar ik heel actief mee bezig ben en wat mijn visie is op hoe een politieke partij zou moeten functioneren.” De vorm voor een actie komt daarna. “We willen niet actievoeren voor het actievoeren”, zegt Voordewind. “Per keer bekijken we wat effectief is.” De ChristenUnie heeft afgelopen jaren meerdere acties geïnitieerd. In 2004 organiseerde de partij een rolstoelbasketbalwedstrijd met bekende Nederlanders om aandacht te vragen voor gehandicaptensport. In 2009 ondernam Europarlementariër Van Dalen samen met een Duitse collega actie om de zondagsrust op de agenda te zetten. Dit lijkt niet geheel van de grond te zijn gekomen. In 2014 startte de ChristenUnie een petitie om Asia Bibi, een tot dood veroordeelde Pakistaanse christen, te bevrijden. Internationale druk heeft voor veel aandacht gezorgd, maar nog steeds is deze vrouw niet vrij. Momenteel buigt het hooggerechtshof zich over de zaak. Het effect van acties is vaak lastig te meten, maar het lukt de partij wel de discussie aan te wakkeren. Voordewind wil benadrukken dat actie breder is dan bovengenoemde voorbeelden “Tijdens de campagne van de provinciale statenverkiezingen hebben we bloemen uitgedeeld aan vrijwilligers. Ook dat is een actie.”

SP-achtig?
Ondanks dat er de afgelopen twaalf jaar wel verschillende acties zijn geïnitieerd, is de ChristenUnie beslist geen SP-achtige actiepartij geworden. Daarvoor zou meer zichtbaar activisme voor nodig zijn. Het lijkt er op dat de CU het woord ‘actie’ wat anders uitlegt dan de socialisten. Men sluit eerder aan bij maatschappelijke intiatieven dan dat de partij zelf een actie coördineert. Het uiteindelijk doel in 2003 was om een partij te zijn die in de samenleving is geworteld. Dat lijkt voor een groot deel wel gelukt.

Geef een reactie